Nikola Tesla predstavljen u okviru izložbe „Lightning a Revolution” u Smitsonijan Institutu

Ilustracija

U samom srcu Vašingtona, u najvećem muzejskom, obrazovnom i istraživačkom kompleksu na svetu – Smitsonijan Institutu – nalazi se i trag Nikole Tesle. U Nacionalnom muzeju američke istorije, Tesla je predstavljen u okviru izložbe „Lightning a Revolution”, koja prikazuje razvoj električnog osvetljenja i transformaciju sveta kroz električnu energiju.

Ipak, njegova prisutnost u ovom prestižnom muzeju trenutno je skromna. Na izložbi dominiraju masivni eksponati posvećeni Tomasu Edisonu i Džordžu Vestinghausu, dok Teslin doprinos posetioci mogu uočiti tek na jednoj fotografiji skromnih dimenzija, kroz natpise koji ukazuju na njegove patente i ulogu u revoluciji naizmenične struje.

Uoči velikih jubileja 2026. godine – 250 godina nezavisnosti SAD i 170 godina od Teslinog rođenja – u planu je da se Teslina vidljivost u Smitsonijanu značajno poveća. Za ovu važnu proslavu priprema se poklon muzeju: Teslina bista, koja bi bila trajni i dostojanstveni podsetnik na čoveka čiji izumi i ideje i danas oblikuju svet.

Tesla – od sna o Nijagarinim vodopadima do svetske slave

Na izložbi je detaljno prikazan jedan od najvažnijih trenutaka u istoriji moderne tehnologije – puštanje u rad prve velike hidroelektrane na Nijagarinim vodopadima 1895. godine. U njenom srcu nalazio se sistem zasnovan na Teslinim patentima iz 1888. godine, koji je omogućio revolucionarno prenošenje električne energije na daljinu.

Ispod citata za koji se navodi da ga je Tesla izgovorio kao dečak – „Jednoga dana ukrotiću tu snagu” – objašnjeno je kako je upravo njegov sistem naizmenične struje dao svetu prvu efikasnu proizvodnju i distribuciju električne energije velikih kapaciteta.

U delu izložbe posvećenom „ratu struja”, prikazana je i istorijska napetost između Edisona, zagovornika jednosmerne struje, i Vestinghausa koji je podržavao Teslin sistem. Danas je dobro poznato ko je bio vizionar budućnosti.

Smitsonijan – čuvar svetskog nasleđa

Smitsonijan, osnovan 1846. godine, sa 21 muzejom, Nacionalnim zoološkim vrtom i više od 154 miliona eksponata, predstavlja globalni centar kulture, nauke i obrazovanja. Svake godine ga poseti oko 17 miliona ljudi, a samo Nacionalni muzej američke istorije više od dva miliona.

Upravo zato je značajno da Tesla dobije mesto koje odgovara njegovom uticaju na čitavu modernu civilizaciju. Planirana bista biće istaknuti simbol poštovanja prema njegovom delu i važan iskorak ka boljoj prezentaciji Teslinog nasleđa široj publici.

Serijal „Tesla – čovek budućnosti”

Objava o Teslinoj prisutnosti u Smitsonijanu uvod je u serijal „Tesla – čovek budućnosti“, snimljen u Sjedinjenim Američkim Državama povodom 170-godišnjice njegovog rođenja. U serijalu će biti predstavljene brojne važne lokacije povezane s Teslom:

Kuća slavnih pronalazača u koju je uveden pre pedeset godina

Univerzitet Kolumbija i čuvanje njegovog arhiva

Preostala laboratorija na Long Ajlendu i borba za njenu obnovu

Kuća na Atlantskoj obali u kojoj je živeo tokom izgradnje Vordenklifskog tornja

„Tesla Corner” na Menhetnu

Mesto gde je radio odmah po dolasku u SAD

„Radio Wave Building”, zgrada nazvana u njegovo ime

Njujorška javna biblioteka, koja čuva njegova pisma

U godini velikih jubileja, planovi uključuju i rekonstrukciju Tesline sobe u hotelu „Njujorker” i proširenje sadašnjeg manjeg muzeja u kojem je proveo poslednje godine života.

Nikola Tesla je jedan od najznačajnijih umova čovečanstva – čovek čije ideje i pronalasci i dalje napajaju, povezuju i oblikuju naš svet. Zato njegova jasna i vidljiva prisutnost u najvećem muzeju nauke i istorije u SAD predstavlja ne samo simboličan gest, već i ispravljanje višedecenijske nepravde.

Smitsonijan je mesto kroz koje prolaze milioni ljudi. I svako od njih zaslužuje da vidi, razume i prepozna Teslinu ulogu u modernoj civilizaciji.

U susret 2026. godini – godini u znaku Tesle – ovo je važan korak ka tome.

Izvor: Euronews